‘प्रेम आँखाले होइन मस्तिष्कले गर्छ’
— विलियम सेक्सपियर
सेक्सपियरको भनाइलाई मात्र मान्ने हो भने पनि प्रेम भावनात्मक चिज हो । प्रेम प्राकृतिक हुन्छ, प्राकृतिक रुपमा चलिरहन्छ । सूर्यले कहिल्यै पनि विश्रान्ति नलिए जस्तै, हावाले जहिल्यै वहे जस्तै, पृथ्वीले आफ्नो अक्षांशमा परिक्रमा गरिरहे जस्तै नरोकिई निरन्तर चलिरहन्छ प्रेम । यो त निरन्तरको प्रक्रिया हो, बगिररहन्छ ।विचार, चेतना क्षेत्रको एउटा महत्वपूर्ण सम्पदा हो प्रेम । तपाईं स्वीकार्नुहोस, या नस्वीकार्नुहोस, हामीलाई हरेक कार्य गर्न, योजना बनाउन र ती योजना पूरा गर्न प्रेमले प्रेरित गर्छ । मानवले जीवनको उपयोग गर्छ त प्रेमको लागि गर्छ ।
प्रेम देखिदैन केवल महसुस मात्र गर्न सकिन्छ । प्रेम एक भावना हो । प्रेम विभिन्न मानिस, फरक उमेर र विभिन्न सम्बन्धको लागि फरक हुन सक्छ ।जुन प्रेम आकर्षणबाट सुरु हुन्छ, त्यो क्षणिक हुन्छ । आकर्षण कम या समाप्त भएमा प्रेम लुप्त हुन्छ । जुन प्रेम सुख, सुविधाबाट प्राप्त हुन्छ, घनिष्ठता त हुन्छ तर, स्थायी उत्साह, आनन्द र खुशी भने मिल्दैन । प्रेम अनन्त हुन्छ । तपाई प्रेमको जति नजिक जानुहुन्छ, त्यती नै आकर्षण लाग्छ । सर्च इन्जिन गुगलमा प्रेमको बारेमा करिब बिसौँ करोड बढि नतिजाहरु देखाउछ । मायाको बारेमा लाखौ पेजहरुले परिभाषा दिएका छन । जसले जसरी परिभाषा गरे पनि आखिर मायाको परिभाषा अपुगनै हुन्छ होला । माया शब्द भन्नजति सजिलो छ ,तेतिनै गाह्रो छ, यो मायाको गहिराइ बुझन । माया नबुझेर भगवान श्री कृष्ण बहुलाएका थिए रे । राधाको खोजीमा १६,१०८ युवति संग विबाह गरेका थिए रे । उनले १६ हजार श्रीमतीमा सधै राधालाई नै खोज्थे रे ।
एउटा अचम्मको तथ्य के छ भने, ‘संसारमा स्वर्ण अक्षरले कुदिएका प्रेम कथाहरु संयोगान्त भन्दा वियोगान्त छन् ।’ अर्थात माया सहज छैन, उदाहरणका लागि भगवान श्री कृष्ण अनि राधा बिच समेत विवाह भएको थिएन, मुनामदन, हिर र रान्झादेखि रोमियो अनि जुलियट सम्मले समेत संयोगान्तकथा कोर्न सकेनन तर यि प्रेमी जोडिलाई आजपनि संसारले आदर र महत्वका साथ प्रेमील मनमा अमर राखेका छन् । केवल चोखो मायाका कारण, चोखो पिरतीका कारण । आखिर प्रेम त पे्रम हो । अनुभुति हो ।अनि महशुस हो ।
प्रेम एक अर्का बिच अचानक जुट्न पुग्ने मनको तार हो । जुन जब बज्छ थाल्छ तब सबै प्रेमील सङ्गीत अपूरा लाग्न थाल्छन । दिनभरीका कुराहरू अधूरा लाग्न थाल्छन् । प्रेम सम्मान हो, विश्वास हो अनि अहिलेसम्म यो पृथ्वी बाँच्नुको कारण हो । विभिन्न युगमा विभिन्न प्रेमी र विद्वानले प्रेमको परिभाषा आआफ्नो तरिकाले दिएका छन् । जति प्रेमको परिभाषा बुझ्दै गयो त्यति यो प्रेमको गहिराइले हामीलाई डुबाउँदै जान्छ । मानिसहरूले भने झै प्रेम निस्वार्थ छ भनौ भने प्रेममा स्वार्थ पनि भेटेको छु । प्रेममा छलकपट हुँदैन भनौ भने छलकपट गर्नेको लामै लाइन पनि देखेको छु ।
त्यो पहिलो प्रेम, स्कूलमा लुकाएर दिएको प्रेमपत्र, घण्टौं घोरीएर शब्द रोजी रोजी पठाएका एसएमएसहरु , राती राती लुकेर गरेको च्याट, राति अबेर सम्म नसुति नसुति जन्मदिनमा गरेका विस, रिप्लाई कुर्दै अनिदो बसेका रातहरु, पहिलो भेटमा जुधेका आँखाहरु अनि सङ्गै भएका बेला निस्किएका थुप्रै निःशब्द प्रेमाभाषका पलहरू । मन परेको केटा या केटी सङ्गै हुँदा या बोल्दा महशुस हुने काउकुती अनि अनेक भावनाको रमणिय संसारतर्फ लाने त्यो संसार । मायाका कथाहरु याद गर्दै मायाकान याँआयामहरु आहा क्या मज्जाका क्षणहरु भनिन्छ प्रेममा पर्दा मान्छे चरा जस्तै हुन्छ रे । स्वतन्त्र अनि चन्चल ।
प्रेम भन्ने चिज बिपरित लिङगप्रति आर्क्रशित हुनु मात्र प्रेम होइन । बिपरित लिङगप्रति आर्कषण भनेको देह प्रतिको मोह मात्र हो । जँहा स्वार्थ लुकेको हुन्छ । साचो प्रेम त्यो हो जसले माग्दैन , दिन्छ मात्र । माया अनुभब गर्न जति सजिलो छ ब्याख्या गर्न उतिनै कठिन हुन्छ । माया कल्पना हो ,माया यथार्थता हो । माया बर्तमान अनि भविष्य पनि हो । त्यसैले त भन्ने गरीन्छ मायानै जीवनहो । जीवन र मुत्यु बिचको सम्पुर्ण खेल नै माया हो ।
आमाले छोरालई गर्ने प्रेम, बुवाछोरीको प्रेम, दाजुभाई, दिदीबहिनीको प्रेम, साथीसंगीको प्रेम र मानिस र जनावरको प्रेम । जतिपनि प्रेमलाई हामिले नियाल्ने कोशिस गरेमा हरेक कुरामा माया तथा आत्मियता भेट्छौ । त्यसैले प्रेम एक महान ‘सत्य’हो ।
प्रेमदिवस मनाउनु आफैमा अपराधहोइन तर अपराधिक मानसिकता बाट मुक्त गर्नु हामि सबैको जिम्बेवारी हो ।हरेक प्रेम आदर्श बन्न सकोस् । प्रेम कहिल्यै अराजक नहोस् । हरेक प्रेममा एउटै आत्मा, एउटै संसार, एउटै जीवन, एउटै अर्थ र एउटै सम्बन्ध देख्न सकौँ सबैलाई मेरो तर्फ बाट ह्याप्पी भ्यालेन्टाइन डे ।
